Fındık Filiz Güvesi (Gypsonoma dealbana Fröhl. Lep: Tortricidae)
Resimler : Ergin1 Ergin2 Larva Zarar1 Zarar2
Tanımı ve Yaşayışı:
Ergin 4.5 - 5 mm boyundadır. Ön kanatlar sütlü kahverengi ve beyazdır. Kanadın dip tarafı gri-siyah çizgili, orta kısmı sarı-kahverengi geniş bantlı dış kenar koyu kahverengi çizgilidir. Arka kanatlar kahverengi-gridir. Yumurta 0.5 - 0.7 mm boyunda mat beyaz basıktır. Larva açık sarı renkte baş ve ense siyah-kahverenginde seyrek ve kısa kıllarla kaplıdır. Pupa kızıl kahverenginde ve 7 - 8 mm boyundadır.
Fındık bahçelerinde ilk kelebekler mayıs ayı sonlarında görülmeye başlar. Kelebekler yumurtalarını çıkışlarından 5 - 6 gün sonra genellikle yaprakların üst yüzeyine tek tek koyarlar. Çıkan larvalar yaprağın alt yüzeyine geçerek iki damarın birleştiği yerde 4 - 4.5 ay beslenir ve bu sırada üzeri ağ ve pisliklerle kapanır. Larva yaprağın üst epidermisine dokunmadığı için bu kısım üçgen şeklinde bir zarar görünümü kazanır. Sonbaharda erkek organ veya kozalak akarlarının (Phytoptus avellanae) meydana getirdiği kozalaklara geçmeye başlar ve kışı burada geçirirler. Larvalar ertesi yıl Mart ayı başlarındandan itibaren göz ve sürgünlerin özüne girerek galeri açarlar.
Zarar Şekli:
Fındık filiz güvesi larvalarının ilk zararı temmuz ayında yapraklarda görülür. Larva orta damarda bir galeri açar ve beslenmediği zaman orada gizlenir. Sonbaharda larvalar erkek organlara, göz diplerine ve kozalaklara geçerler. İki erkek organı ağlarıyla birbirine birleştirerek aralarında koyu renk pisliklerle karışık bir kabarıklık meydana getirilir. Kemirilen erkek organlar gelişemediği için kıvrılır. Mart ortalarında kozalaklarda beslenenler dışındaki bütün larvalar, sürgünlerin dip muhafaza yaprakları arasında ördükleri kabarık ağ içerisinde bulunurlar. Henüz gelişmekte olan sürgünler hücuma uğrayınca kururlar, fakat ağ ile dala yapıştırılmış olduklarından düşmezler. Bu şekilde kurumuş sürgüncükler filiz güvesinin tipik zarar şeklidir. Böyle göz ve sürgünler koparılınca ortada larva giriş deliği görülür. Sürgünler gelişince larvalar sürgün özünden uca doğru galeri açarak sürgün uçlarının kurumasına sebep olurlar. Bir larva 5 ayrı sürgünü kurutabilir.
Tüm fındık alanlarında görülmekle beraber Batı Karadeniz fındıklarında daha yoğundur. Özel bir fındık zararlısıdır.
Mücadelesi:
100 yaprakta 15 zarar belirtisi olduğunda mücadeleye karar verilir. Hasattan sonra yapraklarda orta damarla yan damarların meydana getirdiği üçgen içinde larvaların beslenme arazları iyice belirince mücadeleye başlanmalı, larvaların erkek organlara veya kozalaklara göç ettiği yaprak dökümü başlangıcına ( Eylül sonları) kadar ilaçlama tamamlanmalıdır.
Etkili Madde |
Formülasyon |
Doz |
|
| Dekara | 100 litre suya | ||
| Diazinon 200g/l | EC |
300 ml | 150 ml |
| Azinphos-methyl 200 g/l | EC | 300 ml | 150 ml |
| Malathion 200 g/l | EC | 700 ml | 300 ml |
| Triflumuron % 25 | WP | 60 g | 30 g |
| Carbosulfan 250 g/l | EC | -- | 100 ml |
TİCARİ PREPARATLAR İSİMLERİ:
Gusathion WP 25, Cotnion 25 WP, Bazinon 20 EM, Bazudin 20 EM, Polinon 20 EM, Cansa Diazinon 20 EC, Lebaycid EC 50, Dragon EC 50, Korfen 50 EM, Malathion 20 EM, Hekthion 20 EM, Malaxon 20 EC, Agro Malathion 20 EC, İzolan 35 EC, Zolone Liquide, Korlon 35 EC, Alsystin 25 WP, Ekatox M-35, Folidol M-EC 360, Fosforin M, Rhonathion 36 EC.